Probleemanalyse scriptie hbo

Je hbo scriptie schrijf je vaak in opdracht van een opdrachtgever, bijvoorbeeld het bedrijf waar je stage loopt. Van de opdrachtgever krijg je een opdracht mee. Dit is het startpunt voor je probleemanalyse en wordt ook wel vooronderzoek genoemd. Met deze analyse beantwoord je de vraag: "Wat is het probleem waarom je onderzoek gaat doen?". Op basis van de probleemanalyse kun je de aanleiding van je scriptie schrijven en vervolgens de doelstelling en de onderzoeksvraag van je scriptie opstellen (Baarda, 2014; Verhoeven, 2018).

Scriptiebegeleider

Probleemanalyse en vooronderzoek

De probleemanalyse/ het vooronderzoek betekent dat je je inleest op het onderwerp dat je gaat onderzoeken. Dit kun je volgens Verhoeven (2018) op verschillende manieren doen:

1) Lees informatie in verslagen, handleidingen, data uit systemen, etc. die relevant zijn voor jouw onderzoeken. Deze informatie vind je vaak binnen de organisatie waarvoor je onderzoek doet en heet deskresearch.
2) Verzamel informatie door met relevante personen binnen of buiten de organisatie in gesprek te gaan en/of maak observaties. 
3) Doe literatuuronderzoek, welke modellen en theorieën kunnen relevant zijn voor het onderwerp en informatie die je gevonden hebt?

Aanleiding scriptie

De informatie die je hebt gevonden door een probleemanalyse te maken verwerk je in de aanleiding van je scriptie. Een hulpmiddel om een duidelijke aanleiding te schrijven zijn de 6 W-vragen van Verhoeven (2018).
1. Wat is het probleem?
2. Wie heeft het probleem? (alle betrokkenen binnen een buiten de organisatie)
3. Wanneer is het probleem ontstaan? (tijdsbepaling)
4. Waarom is het een probleem? (wat is de redenen waarom het probleem een probleem vormt)
5. Waar doet het probleem zich voor? (specifiek gebieden binnen de organisatie of aspecten van het probleemgebied)
6. Waardoor is het probleem ontstaan? (waarom is de probleemanalyse nodig)

Door deze zes vragen te beantwoorden kun je duidelijk in kaart brengen wat de aanleiding van je onderzoek is. Let op dat je elke vraag beantwoord met argumenten die je kunt onderbouwen door middel van bronnen en cijfers. Probeer geen aannames te maken. Uiteindelijk maak je van de antwoorden op de 6 W-vragen een lopend verhaal.

Doelstelling scriptie

Op basis van de aanleiding van je onderzoek formuleer je de doelstelling voor je scriptie. Je kunt twee doelstellingen formuleren. De doelstelling vanuit het oogpunt van je opdrachtgever en de doelstelling vanuit jouw onderzoek. Deze laatste doelstelling betreft het doel dat je wilt bereiken met jou onderzoeksresultaten (Verhoeven, 2018). Om verwarring te voorkomen kun je beide doelstelling formuleren: doelstelling opdrachtgever en onderzoeksdoelstelling. Om een duidelijke doelstelling te formuleren kun je gebruik maken van de SMART-methode:
S - specifiek
M - meetbaar
A - acceptabel
R - realistisch
T - tijdsgebonden

Onderzoeksvraag scriptie

De onderzoeksvraag leid je af van de doelstelling die weergeeft wat je wilt bereiken met je onderzoeksresultaten: de onderzoeksdoelstelling. Om te bepalen of je een duidelijke onderzoeksvraag hebt geformuleerd kun je de volgende criteria gebruiken (Van Dijk, 2009; Verhoeven, 2018):
1. Je onderzoeksvraag eindigt met een vraagteken.
2. De onderzoeksvraag hangt samen met de onderzoeksdoelstelling.
3. De kennis die je nodig hebt is duidelijk geformuleerd.
4. De onderzoeksvraag is objectief en onafhankelijk geformuleerd.
5. De onderzoeksvraag is haalbaar.
6. De onderzoeksvraag is bondig geformuleerd.
7. In de onderzoeksvraag schuilt een verwachting van de uitkomsten van je onderzoek.

Deelvragen scriptie

De deelvragen van je scriptie leid je af van de onderzoeksvraag. De onderzoeksvraag kun je vaak niet in een keer beantwoorden. Daarom formuleer je deelvragen. Door de deelvragen te beantwoorden kom je uiteindelijke tot de onderzoeksresultaten waarmee de onderzoeksvraag kunt beantwoorden. Je kunt deelvragen opstellen door per aspect van je onderzoeksvraag een deelvraag op te stellen. Ook kun je de deelvragen opstellen aan de hand van thema's. Sommige studies verdelen deelvragen in drie soorten deelvragen: theoretische deelvragen, empirische deelvragen en analytische deelvragen. 


Literatuur 

Literatuur die jou verder kan helpen bij het schrijven van je plan van aanpak.

Wil je hulp bij het opstellen van de onderzoeksvraag van je scriptie?

Afstudeerwijzer helpt jou verder.